📖 واژه‌نامه‌ی الکترونیک و آردوینو
100 اصطلاح، هر کدام با یک توضیح ساده و یک مثال واقعی — بدون فرمول‌های ترسناک.
⚡ مفاهیم پایه‌ی برق (22)
ولتاژ
ولتاژ چیست؟ ولتاژ همان «فشار برق» است که الکترون‌ها را در سیم به حرکت …
جریان الکتریکی
جریان الکتریکی چیست؟ جریان یعنی مقدار الکترون‌هایی که در هر ثانیه از س…
مقاومت الکتریکی
مقاومت الکتریکی چیست؟ مقاومت یعنی چقدر یک قطعه جلوی عبور جریان را می‌گ…
قانون اهم
قانون اهم چیست؟ رابطه‌ی V = I × R که ولتاژ، جریان و مقاومت را به هم وص…
توان الکتریکی
توان الکتریکی چیست؟ توان یعنی سرعت مصرف انرژی؛ فرمول P = V × I با واحد…
انرژی الکتریکی
انرژی الکتریکی چیست؟ فرق انرژی با توان، واحد ژول و کیلووات‌ساعت، و این…
مدار الکتریکی
مدار الکتریکی چیست؟ مدار یعنی مسیر بسته‌ای که برق از منبع بیرون می‌آید…
مدار سری
مدار سری چیست؟ قطعه‌ها پشت سر هم روی یک مسیر؛ جریان همه یکی است و ولتا…
مدار موازی
مدار موازی چیست؟ قطعه‌ها روی شاخه‌های جدا؛ ولتاژ همه یکی است و جریان ب…
اتصال کوتاه
اتصال کوتاه چیست؟ وقتی + و − بدون هیچ مصرف‌کننده‌ای به هم وصل شوند؛ چر…
مدار باز
مدار باز چیست؟ وقتی حلقه جایی قطع است و جریان صفر می‌شود؛ شایع‌ترین دل…
زمین (GND)
GND یا زمین چیست؟ نقطه‌ی مرجع صفر ولت مدار که همه‌ی ولتاژها نسبت به آن…
جریان مستقیم
جریان مستقیم یا DC چیست؟ جریانی که همیشه در یک جهت حرکت می‌کند — برق ب…
جریان متناوب
جریان متناوب یا AC چیست؟ جریانی که جهتش مدام عوض می‌شود — برق ۲۲۰ ولت …
رسانا
رسانا چیست؟ ماده‌ای که برق را به‌راحتی از خودش عبور می‌دهد، مثل مس و آ…
عایق
عایق چیست؟ ماده‌ای که جلوی عبور برق را می‌گیرد، مثل پلاستیک و لاستیک؛ …
نیم‌رسانا
نیم‌رسانا چیست؟ ماده‌ای بین رسانا و عایق، مثل سیلیکون، که پایه‌ی ساخت …
بار الکتریکی
بار الکتریکی چیست؟ خاصیت ذاتی ذرات که باعث جذب و دفع می‌شود؛ بار مثبت …
الکترون
الکترون چیست؟ ذره‌ی ریز با بار منفی که حرکتش در سیم همان چیزی است که ب…
قطبیت
قطبیت چیست؟ اینکه یک قطعه پایه‌ی مثبت و منفی دارد و برعکس بستنش باعث ک…
مقسم ولتاژ
مقسم ولتاژ چیست؟ دو مقاومت سری که ولتاژ را به نسبت تقسیم می‌کنند؛ پایه…
قوانین کیرشهف
قوانین کیرشهف چیست؟ دو قانون ساده درباره‌ی جریان در گره‌ها و ولتاژ در …
🔩 قطعه‌ها (34)
LED
LED چیست؟ دیود نورافشان که با عبور جریان نور می‌دهد، قطبیت دارد و همیش…
مقاومت
مقاومت چیست؟ قطعه‌ای که جریان را محدود می‌کند؛ خواندن کد رنگی نوارها و…
خازن
خازن چیست؟ قطعه‌ای که مثل سطل کوچک برق ذخیره می‌کند؛ فرق خازن سرامیکی …
دیود
دیود چیست؟ قطعه‌ای که برق را فقط در یک جهت رد می‌کند — مثل شیر یک‌طرفه…
ترانزیستور
ترانزیستور چیست؟ کلید و تقویت‌کننده‌ی الکترونیکی با سه پایه که با جریا…
ماسفت
ماسفت چیست؟ ترانزیستوری که با ولتاژ (نه جریان) کنترل می‌شود و برای راه…
رله
رله چیست؟ کلید مکانیکی که با برق کم‌ولتاژ فرمان می‌گیرد و می‌تواند دست…
پتانسیومتر
پتانسیومتر چیست؟ مقاومت متغیری که با چرخاندن، ولتاژ خروجی را کم و زیاد…
کلید فشاری
کلید فشاری چیست؟ کلیدی که فقط تا وقتی فشارش می‌دهی وصل است؛ چرا به مقا…
کلید
کلید چیست؟ قطعه‌ای که مسیر مدار را باز و بسته می‌کند؛ انواع لحظه‌ای، م…
بازر
بازر چیست؟ قطعه‌ای که برق را به صدا تبدیل می‌کند؛ فرق بازر فعال و غیرف…
بلندگو
بلندگو چیست؟ قطعه‌ای که با آهنربا و سیم‌پیچ، سیگنال برقی را به صدای وا…
باتری
باتری چیست؟ منبعی که با واکنش شیمیایی برق DC تولید می‌کند؛ ولتاژهای را…
بردبورد
بردبورد چیست؟ صفحه‌ای سوراخ‌دار برای بستن مدار بدون لحیم؛ اینکه کدام س…
سیم جامپر
سیم جامپر چیست؟ سیم‌های رنگی آماده برای بردبورد؛ انواع نر و ماده و قرا…
فیوز
فیوز چیست؟ قطعه‌ای که وقتی جریان از حد بگذرد خودش می‌سوزد تا بقیه‌ی مد…
سلف
سلف چیست؟ سیم‌پیچی که انرژی را در میدان مغناطیسی ذخیره می‌کند و با تغی…
ترانسفورماتور
ترانسفورماتور چیست؟ دو سیم‌پیچ که ولتاژ AC را بالا یا پایین می‌برند؛ چ…
رگولاتور ولتاژ
رگولاتور ولتاژ چیست؟ قطعه‌ای مثل 7805 که ورودی نامنظم را به خروجی ثابت…
سون‌سگمنت
سون‌سگمنت چیست؟ نمایشگر عددی با هفت LED نواری؛ فرق آند مشترک و کاتد مش…
ال‌سی‌دی
LCD چیست؟ نمایشگر کاراکتری مثل ۱۶×۲ که متن نشان می‌دهد؛ اتصال معمولی و…
LED RGB
LED RGB چیست؟ سه LED قرمز، سبز و آبی در یک بدنه که با ترکیبشان هر رنگی…
نئوپیکسل
نئوپیکسل چیست؟ LEDهای RGB آدرس‌پذیر که با یک سیم داده کنترل می‌شوند و …
مقاومت نوری (LDR)
LDR یا مقاومت نوری چیست؟ قطعه‌ای که مقاومتش با نور کم و زیاد می‌شود؛ س…
ترمیستور
ترمیستور چیست؟ مقاومتی که با دما تغییر می‌کند و ساده‌ترین راه اندازه‌گ…
آی‌سی
آی‌سی چیست؟ مدار مجتمع؛ هزاران قطعه که در یک تراشه‌ی کوچک جا گرفته‌اند…
گیت منطقی
گیت منطقی چیست؟ مدار کوچکی که با ورودی‌های ۰ و ۱ تصمیم می‌گیرد؛ AND، O…
آی‌سی ۵۵۵
آی‌سی ۵۵۵ چیست؟ معروف‌ترین تایمر الکترونیک که بدون میکروکنترلر چشمک‌زن…
آپ‌امپ
آپ‌امپ چیست؟ تقویت‌کننده‌ای که اختلاف دو ورودی را بزرگ می‌کند؛ کاربردش…
شیفت‌رجیستر
شیفت‌رجیستر چیست؟ آی‌سی 74HC595 که با سه پایه‌ی آردوینو، هشت خروجی می…
پل اچ
پل اچ چیست؟ مداری از چهار کلید که جهت چرخش موتور DC را برعکس می‌کند؛ آ…
دیپ سوئیچ
دیپ سوئیچ چیست؟ چند کلید ریز کنار هم روی یک بدنه برای تنظیمات دستی مدا…
مولتی‌متر
مولتی‌متر چیست؟ ابزاری که ولتاژ، جریان و مقاومت را اندازه می‌گیرد؛ چطو…
لحیم‌کاری
لحیم‌کاری چیست؟ وصل کردن دائمی قطعه‌ها با فلز مذاب؛ نکات ایمنی و نشانه…
🤖 آردوینو و برنامه‌نویسی (30)
آردوینو
آردوینو چیست؟ برد الکترونیکی کوچک با مغز قابل برنامه‌ریزی که با آن می…
میکروکنترلر
میکروکنترلر چیست؟ یک کامپیوتر کامل در یک تراشه که پردازنده، حافظه و پا…
آردوینو Uno
آردوینو Uno چیست؟ پرکاربردترین برد آردوینو با ۱۴ پایه‌ی دیجیتال، ۶ پای…
پایه (پین)
پایه یا پین چیست؟ نقاط فلزی کنار برد آردوینو که سیم‌ها به آن‌ها وصل می…
پایه‌ی دیجیتال
پایه‌ی دیجیتال چیست؟ پایه‌ای که فقط دو حالت دارد: HIGH (۵ ولت) و LOW (…
پایه‌ی آنالوگ
پایه‌ی آنالوگ چیست؟ پایه‌ای که به‌جای دو حالت، ۱۰۲۴ سطح ولتاژ را تشخیص…
PWM
PWM چیست؟ روشی برای ساختن حالت‌های بینابینی با روشن و خاموش کردن خیلی …
pinMode
دستور pinMode چیست؟ تعیین می‌کند یک پایه ورودی باشد یا خروجی؛ سه حالت …
digitalWrite
دستور digitalWrite چیست؟ روشن یا خاموش کردن یک پایه‌ی خروجی با HIGH و …
digitalRead
دستور digitalRead چیست؟ خواندن وضعیت یک پایه‌ی ورودی؛ برمی‌گرداند HIGH…
analogRead
دستور analogRead چیست؟ خواندن ولتاژ یک پایه‌ی آنالوگ به‌صورت عددی بین …
analogWrite
دستور analogWrite چیست؟ خروجی PWM با مقدار ۰ تا ۲۵۵ برای کم و زیاد کرد…
setup و loop
توابع setup و loop چیست؟ دو بخش اصلی هر برنامه‌ی آردوینو؛ setup یک بار…
delay
دستور delay چیست؟ مکث برنامه به میلی‌ثانیه؛ چرا ساده است اما بقیه‌ی بر…
millis
دستور millis چیست؟ شمارنده‌ی میلی‌ثانیه از لحظه‌ی روشن شدن؛ راه انجام …
سریال مانیتور
سریال مانیتور چیست؟ پنجره‌ای که پیام‌های آردوینو را نشان می‌دهد؛ مهم‌ت…
نرخ بادریت
بادریت چیست؟ سرعت تبادل داده بین آردوینو و کامپیوتر؛ چرا باید دو طرف ی…
متغیر
متغیر چیست؟ جعبه‌ای نام‌دار در حافظه که یک مقدار را نگه می‌دارد و می‌ش…
نوع داده
نوع داده چیست؟ اینکه یک متغیر چه جور مقداری نگه می‌دارد — int، float، …
دستور شرطی if
دستور if چیست؟ اجرای کد فقط وقتی یک شرط درست باشد؛ ساخت تصمیم‌گیری در …
حلقه‌ی for
حلقه‌ی for چیست؟ تکرار کد به تعداد مشخص؛ کوتاه کردن کدهای تکراری.…
حلقه‌ی while
حلقه‌ی while چیست؟ تکرار تا وقتی یک شرط برقرار است؛ و خطر حلقه‌ی بی‌پا…
تابع
تابع چیست؟ بسته‌بندی چند خط کد زیر یک نام تا هرجا خواستی صدایش بزنی.…
آرایه
آرایه چیست؟ چند متغیر هم‌نوع زیر یک نام با شماره‌ی خانه؛ مدیریت راحت چ…
کتابخانه
کتابخانه چیست؟ کد آماده‌ای که دیگران نوشته‌اند تا کار با قطعه‌های پیچی…
اسکچ
اسکچ چیست؟ نام برنامه‌ی آردوینو؛ فایلی با پسوند ino که setup و loop دا…
کامپایل
کامپایل چیست؟ ترجمه‌ی کد C++ به زبان ماشین که میکروکنترلر می‌فهمد؛ و خ…
بوت‌لودر
بوت‌لودر چیست؟ برنامه‌ی کوچکی روی تراشه که اجازه می‌دهد با کابل USB سا…
مقاومت پول‌آپ
مقاومت پول‌آپ چیست؟ مقاومتی که پایه را به ۵ ولت می‌کشد تا وقتی کلید با…
دیبانس
دیبانس چیست؟ حذف لرزش مکانیکی کلید که باعث می‌شود یک فشار مثل چند فشار…
🦾 سنسور، موتور و ربات (14)
سنسور
سنسور چیست؟ قطعه‌ای که چیزی از دنیای واقعی (نور، دما، فاصله) را به سیگ…
عملگر
عملگر چیست؟ قطعه‌ای که سیگنال برقی را به حرکت یا اثر فیزیکی تبدیل می‌ک…
موتور سروو
سروو چیست؟ موتوری که به زاویه‌ی دقیق (۰ تا ۱۸۰ درجه) می‌چرخد و همان‌جا…
موتور DC
موتور DC چیست؟ ساده‌ترین موتور که با برق مستقیم می‌چرخد؛ کنترل سرعت با…
موتور پله‌ای
موتور استپر چیست؟ موتوری که پله‌پله و با زاویه‌ی دقیق می‌چرخد؛ کاربردش…
سنسور اولتراسونیک
سنسور اولتراسونیک چیست؟ سنسور HC-SR04 که با صدای فراصوت فاصله را مثل خ…
سنسور PIR
سنسور PIR چیست؟ سنسوری که گرمای بدن انسان در حال حرکت را تشخیص می‌دهد؛…
سنسور دما
سنسور دما چیست؟ انواع LM35، DHT11 و ترمیستور برای اندازه‌گیری دما با آ…
سنسور رطوبت
سنسور رطوبت چیست؟ اندازه‌گیری رطوبت هوا با DHT11 و فرق آن با سنسور رطو…
سنسور رطوبت خاک
سنسور رطوبت خاک چیست؟ دو میله که با سنجش مقاومت خاک می‌فهمند گلدان آب …
سنسور مادون قرمز
سنسور مادون قرمز چیست؟ گیرنده‌ی کنترل تلویزیون و سنسور تشخیص خط ربات م…
ربات
ربات چیست؟ ماشینی که محیط را حس می‌کند، تصمیم می‌گیرد و عمل می‌کند؛ سه…
اتوماسیون
اتوماسیون چیست؟ انجام خودکار کارها بدون دخالت انسان؛ از چراغ خودکار تا…
شبیه‌ساز مدار
شبیه‌ساز مدار چیست؟ نرم‌افزاری که مدار را با فیزیک واقعی حساب می‌کند ت…