📋 طرح درس: مدار یعنی چی؟
برق باید یک راه رفت و یک راه برگشت داشته باشه — وگرنه هیچ اتفاقی نمی‌افته.
اهداف یادگیری
- دانش‌آموز بتواند مدار یعنی چی؟ را با زبان خودش توضیح دهد.
- دانش‌آموز مفهوم «مدار بسته» را در یک مدار واقعی نشان دهد.
- دانش‌آموز مفهوم «باتری» را در یک مدار واقعی نشان دهد.
- دانش‌آموز مدار را در شبیه‌ساز بسازد، اجرا کند و نتیجه را پیش‌بینی کند.
مواد و وسایل لازم
- رایانه یا تبلت برای هر دانش‌آموز یا هر دو نفر (مرورگر به‌روز، بدون نیاز به نصب)
- اینترنت داخلی — تینکرکد فارسی روی سرور ایران است و بدون فیلترشکن باز می‌شود
- ویدئوپروژکتور یا تخته‌ی هوشمند برای نمایش مدار معلم
- برگه و مداد برای کشیدن نقشه‌ی مدار پیش از ساختن
شروع کلاس (آماده‌سازی ذهنی)
پیش از باز کردن رایانه‌ها، این پرسش را روی تخته بنویسید و دو دقیقه بگذارید بچه‌ها با هم حرف بزنند: «برق از باتری بیرون می‌آید و کجا می‌رود؟» پاسخ‌ها را بدون تصحیح کردن یادداشت کنید؛ آخر جلسه دوباره سراغشان می‌آیید.
مراحل تدریس
- معرفی موضوع و نمایش مدار نمونه روی پرده — 7 دقیقه
- قدم 1: برق مثل آب است — دانش‌آموزان همین قدم را در شبیه‌ساز انجام می‌دهند
- قدم 2: یک مدار واقعی ببین — دانش‌آموزان همین قدم را در شبیه‌ساز انجام می‌دهند
- قدم 3: یک سیم را پاک کن — دانش‌آموزان همین قدم را در شبیه‌ساز انجام می‌دهند
- قدم 4: دوباره وصلش کن — دانش‌آموزان همین قدم را در شبیه‌ساز انجام می‌دهند
- جمع‌بندی و پاسخ به پرسش‌ها — 7 دقیقه
ارزشیابی
یک مدار با یک سیم روی پرده بگذارید و بپرسید «چرا روشن نمی‌شود؟». پاسخ درست باید کلمه‌ی «برگشت» یا «حلقه» داشته باشد، نه فقط «سیم کم است».
فعالیت تکمیلی
برای دانش‌آموز سریع: همین مدار را با یک قطعه‌ی بیشتر گسترش دهد و پیش‌بینی کند چه اتفاقی می‌افتد، بعد امتحان کند.
ارتباط با برنامه‌ی درسی
علوم تجربی — فصل انرژی و الکتریسیته؛ کار و فناوری — پودمان الکترونیک. مطابق سند برنامه‌ی درسی ملی در بخش «تفکر و پژوهش» و «کار و فناوری».
درس مربوطه در شبیه‌ساز
این طرح درس بر پایه‌ی مدار یعنی چی؟ نوشته شده. دانش‌آموزان همان درس را داخل شبیه‌ساز انجام می‌دهند و شما می‌توانید پیشرفتشان را روی صفحه‌ی خودشان ببینید.